September 2017

September 30, 2017
Kayarian ng mga Salita

Ano ba ang salita?
Ang salita ay pinagsama-samang titik na mayroong kahulugan. Ito ay may apat na kayarian. Ang mga salita ay maaaring payak, maylapi, inuulit o tambalan.

1. Payak – ang salita ay binubuo lamang ng salitang-ugat. Ang salitang-ugat ay batayang salita ng iba pang pinahabang mga salita. Samakatwid, ito ang salita sa basal o likas na anyo – walang paglalapi, pag-uulit, o pagtatambal.
Mga Halimbawa:
awit
bayani
watawat
talino
halaga
yaman
pinto
sahig
pera
aklat
bintana

2. Maylapi – ang salita ay binubuo ng salitang-ugat at mga panlapi. Ang mga panlapi ay mga katagang idinaragdag sa unahan, sa gitna, o sa hulihan ng mga salitang-ugat. May ibat’ibang uri ng mga panlapi.

a. Unlapi – ang panlapi ay matatagpuan sa unahan ng salitang-ugat.
Mga halimbawa:
mahusay
palabiro
tag-ulan
umasa
makatao
may-ari

b. Gitlapi – ang gitlapi ay matatagpuan sa gitna ng salitang-ugat. Ang mga
karaniwang gitlapi sa Filipino ay –in- at -um-
Mga halimbawa:
lumakad
pumunta
binasa
sumamba
tinalon
sinagot

c. Hulapi – ang hulapi ay matatagpuan sa hulihan ng salitang-ugat. Ang mga
karaniwang hulapi sa Filipino ay –an, -han, -in, at –hin.
Mga halimbawa:
talaan
batuhan
sulatan
aralin
punahin
habulin

d. Kabilaan - ang kabilaan ay binubuo ng tatlong uri.

Ito’y maaaring:
1. Unlapi at Gitlapi
Mga Halimbawa:
isinulat
itinuro
iminungkahi
ibinigay

2. Unlapi at Hulapi
Mga Halimbawa:
nagkwentuhan
palaisdaan
kasabihan
matulungin

3. Gitlapi at Hulapi
Mga Halimbawa:
sinamahan
pinuntahan
tinandaan
hinangaan

e. Laguhan - ang panlapi ay binubuo ng tatlong magkakaibang uri: unlapi,
gitlapi, at hulapi.
Mga halimbawa:
pinagsumikapan
nagsinampalukan

3. Inuulit – ang buong salita o bahagi ng salita ay inuulit. May dalawang anyo ng pag-uulit ng mga salita.

a. Inuulit na ganap – ang buong salita, payak man o maylapi ay inuulit.
Mga Halimbawa:
taon-taon
masayang-masaya
bahay-bahay
mabuting-mabuti

b. Inuulit na di-ganap – bahagi lamang ng salita ang inuulit.
Mga Halimbawa:
pala-palagay
malinis-linis
susunod

4. Tambalan – ang salita ay binubuo ng dalawang magkaibang salitang pinagsama upang makabuo ng bagong salita.

May dalawang uri ng tambalang salita:
a. Tambalang salitang nanatili ang kahulugan
Mga Halimbawa:
isip-bata (isip na gaya ng bata)
buhay-mayaman (buhay ng mayaman)
abot-tanaw (abot ng tanaw)
sulat-kamay (sulat ng kamay)
Ang gitling sa pagitan ng dalawang salitang pinagtambal ay kumakatawan sa
nawawalang kataga sa pagitan ng pinagtambal na salita.

b. Tambalang salitang nagbibigay ng bagong kahulugan
Mga Halimbawa:
hampaslupa (taong napakahirap ng buhay)
dalagangbukid (isang uri ng isda)
talasalitaan (bokabularyo)
hanapbuhay (trabaho)

September 30, 2017
Ang Alfabetong Filipino at ang Kasaysayan Nito

Ang makabagong Alfabetong Filipino ay binubuo ng 28 titik. Ito ay hango sa alfabetong Ingles na may 26 na titik at dinagdagan ng titik Ñ at NG. Ang NG ay itunuturing na isang titik lamang.

Kasaysayan ng Alfabetong Filipino

Alibata ang tawag sa kauna-unahang alfabetong Filipino. Ito ay pamana ng mga nandayuhang Malayo-Polinesyo at binubuo ng labimpitong titik: 3 patinig at 14 katinig.

Mula sa Alibata, nabuo ang abakadang Filipino. Ito ay binubuo ng 20 titik: 5 patinig at 15 patinig. Noong 1971, nagdagdag ng 11 titik sa dating alpabetong Filipino. Ang mga alpabetong nadagdag ay, C, Ch, F, J, Ll, Ñ, Q, Rr, V, X, at Z. Samakatuwid ang alpabetong Filipino ay binubuo ng 31 titik.

Ang makabagong alfabeto ay binubuo ng 28 titik, 20 ang galing sa orihinal na abakada at isinama ang pitong titik ng English: C, F, J, Q, V, X, Z at Ñ mula sa Kastila. Ayon sa ulat na ginawa ni Dr. Ernesto Constantino ng Pamantasan ng Pilipinas, ang pagdaragdag ng nasabing walong titik na bagong alpabeto ay magpapadali sa panghihiram ng mga salitang kailangang hiramin para mapayaman, mapaunlad at maging epektibo at modernisado ang Wikang Pambansa.

Aa
[ey]
Bb
[bi]
Cc
[si]
Dd
[di]
Ee
[ii]
Ff
[ef]
Gg
[dyi]
Hh
[eyts]
Ii
[ay]
Jj
[dsey]
Kk
[key]
Ll
[el]
Mm
[em]
Nn
[en]
Ññ
[enye]
NGng
[en dyi]
Oo
[o]
Pp
[pi]
Qq
[kyu]
Rr
[ar]
Ss
[es]
Tt
[ti]
Uu
[yu]
Vv
[vi]


Ww
[dobolyu]
Xx
[eks]
Yy
[way]
Zz
[zi]



Sanskrit o Sanskrito


Ang paraan ng pagsulat na ito ay isang uri ng paraang abiguda na gumagamit ng katinig-patinig na kombinasyon. Kung kaya’t mapapansin na ang pinakapayak na anyo nito ay mayroon lamang tunog sa hulihan na /a/. Nilalagyan lamang ng kudlit sa itaas upang makalikha ng tunog na nagtatapos sa /e/ at /i/ at sa ibaba naman inilalagay upang makalikha ng tunog na /o/ at /u/.
Wikang klasiko (classic) ng India; ginagamit sa mga relihiyon at pananaliksik sa agham
Sinasabing pinagmulan ng alibata

Alibata o Baybayin

Isang paraan ng pagsulat na ginagamit bago pa dumating ang mga Kastila. Ito ay kahalintulad sa sistema o paraan ng pagsulat ng mga taong Java na tinatawag na kayi. Ang paraan ng pagsulat na ito ay pinaniniwalaang ginagamit na noong 14 na siglo hanggang sa panahon ng pananakop ng mga Kastila. Ang salitang baybayin ay nangangahulugang ispeling o pagbaybay.

Katutubong sistema ng pagsulat/alpabeto ng iba’t ibang pangkat etnolinggwistiko sa Pilipinas mula 1000-1200 hanggang 1800.
BAYBAYIN hango sa salitang “baybay” (to spell)
ALIBATA hango sa “alif bata” (2 unang titik sa Arabic: “alif” at “bet”)
May kaunting pagkakaiba ang bawat alibata para sa bawat partikular na wika (iba ang sa Tagalog, iba ang sa Bisaya atbp.)

Di matiyak ng mga eksperto
Sa Celebes (matandang paraan ng pagsulat ng mga Javanese)
Sa India (mula sa mga paraan ng pagsulat ng iba’t ibang lugar sa India: Sanskrit; Brahmi; Assam etc.)


ABECEDARIO

Ito ay binubuo ng 29 na letra at hango sa Romanong paraan ng pagbigkas at pagsulat.
Alpabetong Kastila; mula sa Alpabetong Romano
Isinusulat ang mga titik gaya ng sa alpabetong Romano
Itinuro sa piling mga mag-aaral (sa mga klaseng tinatawag na caton, kadalasan sa mga kumbento atbp.)
Ayaw turuan ng mga Kastila sa Pilipinas ang mga indio dahil alam nilang matatalino ang mga ito at kapag tinuruan ng wikang Espanyol ay maiintindihan ang ginagawang panloloko sa kanila
Pilipinas lang ang dating kolonya ng Espanya na di natutong magsalita ng Espanyol (maliban sa mga intelektwal na nasa alta sociedad at gitnang uri/middle class)

ABAKADA

Ito ay mula kay Lope K. Santos na kung saan binubuo ito ng 20 letra. Mayroon itong limang (5)  patinig (a, e, i, o, u) at labinglimang (15) katinig (b, k, d, g, h, l, m, n, ng, p, r, s, t, o, w, y). Ang Alpabetong ito ay batay sa wikang Tagalog na binuo ni Lope K. Santos at naisapubliko sa aklat na Balarila ng Wikang Pambansa (1940):
a b k d e g h i I m n ng o p r s t u w y

ALPABETONG PILIPINO (1976)

Ito naman ay binubuo ng 31 titik. Ang dating abakada na binubuo ng dalawampung (20) titik ay nadagdagan ng labing-isa (11) pang titik mula sa abecedario. Ang mga naidagdag na titik ay: c, ch, f, j, ll, ñ, q, rr, v, x at z

ALPABETONG FILIPINO (1987)

Ito ay binubuo ng 28 titik: lima (5) ang patinig at dalampu’t tatlo (23) naman ang katinig. Ang paraan ng pagbigkas ay batay sa Ingles.

September 30, 2017

S+ V+ IO+ DO (Subject + Verb + Indirect Object + Direct Object)

1. You can sell him a piece of necklace.
2. Can money bring me happiness?
3. They showed them a photograph.
4. Should I give my enemy a free hotdog?
5. I told them a joke.
6. I handed him a piece of paper.
7. I promised her a delicious dinner.
8. Andrew's uncle saves him a piece of cake.
9. That photographer teaches them mathematics.
10. Of the entire woman in the world, Michelle gave me a kiss.
11. The Beatles taught me love.
12. Meg offered her a ride home.
13. “I never promised you a rose garden,” the doctor said.
14. They reserved him a parking space
15. I gave him a book.
16. I leave her some flowers.
17. While you were sleeping, Holly made you a coffee.
18. Miss Johnson made him some coffee.
19. I bought her the vase.
20. His cousin often showed the visitors the painting.
21. Those barbers told her the shortest way.
22. That congressman tells them many lies.
23. I saved her a seat.
24. Ann Lynn hands him a piece of paper.
25. They sell him a ticket.
26. The farmer described to them the fishpond.
27. Jake left her a message.
28. Those teachers grant him his wish.
29. They promised her a delicious dinner.
30. They showed them a photograph.
31. Cathy envies him his good fortune.
32. Lorelei’s grandfather left her a huge amount of money.
33. The teacher brings her some food.
34. The manager passed Jenny tequila.
35. The woman wishes her a happy birthday
36. I sent her a birthday present
37. People should teach their children right manners.
38. They showed them a photograph.
39. The medical representative sold the woman an encyclopedia.
40. Mother baked me a cake.
41. I strike him a heavy blow.
42. That teacher offered her a ride home.
43. I bring her a small present.
44. They read the children a story.
45. The woman owe me sixty thousand pesos
46. Fred's wife leaves her a couple of books.
47. That politician bought her a gift.
48. His wife ordered him a drink.
49. He wrote her a very long letter.
50. The marksman suggested her the new Samsung phone.

S+V+O+OC (Subject+Verb+Object+Objective Complement)

1. That store clerk finds the book interesting.
2. We called her "the hungry werewolf".
3. The walls are usually painted black.
4. I called him "the garbage man".
5. I find the box empty.
6. That bus driver found the box empty.
7. She installed Arthur as a knight.
8. That police officer got the TV repaired.
9. The supervisor calls the programmer’s program faulty.
10. Most people think the space shuttle a major step in space exploration
11. Roy kept the room warm.
12. Connie's husband leaves the door open.
13. I named the ship Titanic.
14. The clown got the children too excited.
15. The natives considered bribery taboo.
16. The low cost of the new computer made competition much too difficult for some of the other companies.
17. Those carpenters saw him swim.
18. We called her "the rude fisherman".
19. That librarian finds the book interesting.
20. They heard the girl crying.
21. Lorna left him tied up.
22. She made the paper into an airplane.
23. Johnny wanted Lenny as his wife.
24. The mayor made his friend a bodyguard.
25. We consider Bobby a gourmet.
26. The pope made Ambrose holy.
27. We find the meatballs delicious.
28. We painted the new dining room wall yellow.
29. She left the boy crying.
30. Villalobos named our country Filipinas.
31. You shave your head bald.
32. We called her "the strange lawyer".
33. That bus driver found the bottle half full.
34. The girl wants Bami as a friend.
35. The blacksmith made the hammer very durable.
36. Sarah found her schizophrenic.
37. I called him "the bartender".
38. I called him "the police officer".
39. That police officer finds the box empty.
40. People consider the moon as symbol of romance.
41. Poets make the moon a part of their description of the night.
42. They consider it an exquisite orb.
43. Scientists call it a nonluminous object.
44. They also call it the maker of tides.
45. Everyone thinksthe full moon a very impressive sight.
46. We name her the queen of the night.
47. Some savages consider the full moon am evil influence.
48. In the 17th century, the society considered the blind and deaf children as idiots and insane.
49. Today, we call them special children.
50. Aurora believes herself lucky.

S+V+O (Subject+Verb+Object Pattern)

1. Reason plays a minor role.
2. Edison admitted the crime.
3. Vitamin C prevents damage from free radicals.
4. The mobsters burned the building.
5. The ASG gunned down the soldiers in Basilan.
6. These boys slammed the door.
7. Do you dream queer dreams?
8. The mathematician crossed the Red Sea.
9. He interrupted the lady talking to the other man.
10. The Lord delivers us from evil.
11. You clean the kitchen.
12. They dived in the swimming pool.
13. The engineers fixed the bridge.
14. The interior designer designed my kitchen.
15. We knew the answer.
16. Why did she paint the wall?
17. The tornado destroyed the town.
18. The pianist played the piccolo instead of the piano.
19. Where did Ella buy that ring?
20. Can she play the harpsichord.
21. One presents the moral problem.
22. One begins a work of fiction.
23. She gains a reputation by writing.
24. At the age of 18, Willa Cather visited Europe for the first time.
25. I recognized the man who entered the hall.
26. Modern industry, to the great extent, utilizes automatic controls.
27. Automation has increased industrial productivity.
28. Automation might cause large-scale unemployment.
29. Technology might impoverish the quality of human life.
30. Scientists faced such major challenges as high population growth, poor public health, to name the few.
31. Robert Lowell conducted seminars at Harvard during the mid-1960s.
32. Most writers desired self-esteem.
33. Andrew no longer went to college.
34. His face showed his disgust.
35. He loves his job.
36. The people in the restaurant like the schnitzel.
37. That banker washes a car.
38. I set an alarm clock.
39. They drank water.
40. They feed the cat.
41. Ed peels an orange.
42. That guard keeps a dog.
43. Those farmers ate some crackers.
44. Those grade 3 pupils fly a kite.
45. The Maegayon climbers climb a a mountain.
46. They drive a sports car.
47. That lawyer eats some candy.
48. That fisherman buys a book.
49. I threw a ball on the player.
50. Eliza catch butterflies.

S+V (Subject+ Verb Pattern)

1. The dictator Nero waited.
2. Curiosity kills.
3. He sang joyfully.
4. The President resigned.
5. The monks prayed.
6. The cute baby slept.
7. We listened to Obama.
8. Alexander Borgia growled.
9. Evita swam.
10. The men and the women danced.
11. Astrology seeks to discover ancient civilization.
12. These ancient civilizations lie buried deep in the earth.
13. The stories of archeology tell of suspense and adventure.
14. Gabriel Garcia daydreamed.
15. The Governor bluffs.
16. The girl behind you grinned.
17. The woman in the photograph smiled.
18. That grumpy old man cried.
19. The lawyers argued.
20. The airplane departed.
21. The madams smirked.
22. The computer reboots itself.
23. Sometimes, people don’t care.
24. The Mafia dons met.
25. That student drives.
26. Abraham speaks fluently.
27. Many of the class members write well in class.
28. I came before you did.
29. Sarah came to the party after work.
30. Near the end of the runway sat the bombed-out shell of a 747.
31. Coyotes howl.
32. The wall collapsed.
33. The soldiers drank.
34. Mark sang.
35. Joanna gargles.
36. Bees sting.
37. The dynamites exploded.
38. Wolves came.
39. Isotopes react.
40. The faucets leak.
41. We agree.
42. The train has arrived.
43. She tried.
44. You could not agree.
45. The band played.
46. John Lennon imagined a long time ago.
47. Do you bake?
48. Mira never snore.
49. The computer rebooted.
50. We walk.

S+LV+C (Subject + Linking Verb + Complement)

1. Uma isn't fat.
2. I'm not famous.
3. I am crazy.
4. She is quiet.
5. The spectators look surprised.
6. The sand felt rough.
7. Patty isn't fat.
8. Lester's ex-wife became a gardener.
9. I am poor.
10. I'm not a dentist.
11. She is helpful.
12. Sarah didn't become a carpenter.
13. I am a student.
14. He is Nigerian.
15. I am Sam
16. The sky turns gray.
17. This cake tastes better.
18. The audience grew weary.
19. The defender remained silent.
20. He is at home.
21. He is angry with you.
22. Matthew remains loyal to his wife.
23. My father’s boss is a peculiar man.
24. The person standnig behind you looks familiar.
25. Trees are essential to our lives.
26. She looks familiar, isn’t she?
27. IDA ia an acronym for Iron Defiency Anemia.
28. Her husband was in jail two years ago.
29. The sun is the center of the solar system.
30. Space flights are not new.
31. Some astronauts were women.
32. Life still remains a great mysptery.
33. The Annual Darling Hoopla is a free circus.
34. Helena appeared to be overwhelmed.
35. Extraterrestrials are probable.
36. Experiments have became frequent.
37. He became remorseful.
38. They were the members of the American rock band The Killers.
39. Beethoven’s Fur Elise sounds wonderful.
40. The face of the dancer was pale.
41. The clown looks sad in that makeup.
42. Your handwriting is not legile.
43. The lovers were kissing.
44. That big house across the street appears haunted.
45. The clouds are heavy with rain.
46. The roses look amazing.
47. The young widow was overcome by woe.
48. During the summer our bodies are dry.
49. The mountain climbers remained seated at the big rock.
50. Who are the readers?

September 08, 2017
Mga Teorya ng Pinagmulan ng Wika


Maraming haka-haka tungkol sa pinagmulan ng wika. Bukod sa napakadaming teorya ng iba't ibang tao hindi padin maipaliwanag kung saan, paano at kailan talaga nagsimula ang wika. Tinatanggap ng mga dalubwika na hanggang sa ngayon ay wala pa ring katiyakan ang iba't ibang teorya tungkol sa pinagmulan nito. Isa itong palaisipang hanggang sa kasalukuyan ay hinahanapan ng patunay subalit nananatili pa ring hiwaga o misteryo.

Teorya ang tawag sa siyentipikong pag-aaral sa iba't ibang paniniwala ng mga bagay-bagay na may mga batayin subalit hindi pa lubusang napapatunayan. Iba't ibang pagsipat o lente ang pinanghahawakan ng iba't ibang eksperto. Ang iba ay siyentipiko ang paraan ng pagdulog samantalang relihiyoso naman sa iba. May ilang nagkakaugnay at may ilan namang ang layo ng koneksiyong sa isa't isa. Narito ang iba't ibang teorya ng wika sa tulong ng talahanayan.

Tore ng Babel

Batay sa istorya ng Bibliya, iisa lang ang wika noong unang panahon kaya't walang suliranin sa pakikipagtalastasan ang tao. Naghangad ang tao na higitan ang kapangyarihan ng Diyos, naging mapagmataas at nag-ambisyong maabot ang langit, at nagtayo ng pakataas-taas na tore. Mapangahas at mayabang na ang mga tao, subalit pinatunayan ng Diyos na higit siyang makapangyarihan kaya sa pamamgitan ng kaniyang kapangyarihan, ginuho niya ang tore. Ginawang magkakaiba ang Wika ng bawat isa, hindi na magkaintindihan at naghiwa-hiwalay ayon sa wikang sinasalita. (Genesis kab. 11:1-8)

Bow-wow

Ayon sa teoryang ito, maaaring ang wika raw ng tao ay mula sa panggagaya sa mga tunog ng kalikasan. Ang mga primitibong tao diumano ay kulang na kulang sa mga bokabularyong magagamit. Dahil dito, ang mga bagay-bagay sa kanilang paligid ay natutunan nilang tagurian sa pamamagitan ng mga tunog na nalilikha ng mga ito. Marahil ito ang dahilan kung bakit ang tuko ay tinatawag ng tuko dahil sa tunog na nalilikha ng nasabing insekto. Pansinin ang mga batang natututo pa lamang magsalita. Hindi ba’t nagsisimula sila sa panggagaya ng mga tunog, kung kaya’t ang tawag nila sa aso ay aw-aw at sa pusa ay miyaw. Ngunit kung totoo ito, bakit iba-iba ang tawag sa aso halimbawa sa iba’t ibang bansa gayong ang tunog na nalilikha ng aso sa Amerika man o sa Tsina ay pareho lamang?

Ding-dong

Kahawig ng teoryang bow-bow, nagkaroon daw ng wika ang tao, ayon sa teoryang ito, sa pamamagitan ng mga tunog na nalilikha ng mga bagay-bagay sa paligid. Ngunit ang teoryang ito ay hindi limitado sa mga kalikasan lamang kungdi maging sa mga bagay na likha ng tao. Ayon sa teoryang ito, lahat ng bagay ay may sariling tunog na siyang kumakatawan sa bawat isa at ang tunog niyon ang siyang ginagad ng mga sinaunang tao na kalauna’y nagpabagu-bago at nilapatan ng iba’t ibang kahulugan. Tinawag din ito ni Max Muller na simbolismo ng tunog

Pooh-pooh

Unang natutong magsalita ang mga tao, ayon teoryang ito, nang hindi sinasadya ay napabulalas sila bunga ng mga masisidhing damdamin tulad ng sakit, tuwa, sarap, kalungkutan, takot, pagkabigla at iba pa. Pansinin nga naman ang isang Pilipinong napapabulalas sa sakit. Hindi ba’t siya’ y napapa-Aray! Samantalang ang mga Amerikano ay napapa-ouch! Ano’ng naibubulalas natin kung tayo’y nakadarama ng tuwa? Ng sarap? Ng takot?

Yo-he-ho

Pinaniniwalaan ng linggwistang si A.S. Diamond (sa Berel, 2003) na ang tao ay natutong magsalita bunga diumano ng kanyang pwersang pisikal. Hindi nga ba’t tayo’y nakalilikha rin ng tunog kapag tayo’y nag-eeksert ng pwersa. Halimbawa, ano’ng tunog ang nililikha natin kapag tayo’y nagbubuhat ng mabibigat na bagay, kapag tayo’y sumusuntok o nangangarate o kapag ang mga ina ay nanganganak?

Yum-yum

Katulad ng teoryang ta-ta, sinasabi rito na ang tao ay tutugon sa pamamagitan ng pagkumpas sa alinmang bagay na nangangailangan ng aksiyon. Ang pagtugong ito ay isinasagawa sa pamamagitan ng bibig ayon sa posisyon ng dila. Katulad halos ng teoryang ta-ta ang paliwanag ng mga proponent ng teoryang ito sa pinagmulan ng wika

Ta-ta

Ayon naman sa teoryang ito, ang kumpas o galaw ng kamay ng tao na kanyang ginagawa sa bawat partikular na okasyon ay ginaya ng dila at naging sanhi ng pagkatuto ng taong lumikha ng tunog at kalauna’y nagsalita. Tinatawag itong ta-tana sa wikang Pranses ay nangangahulugang paalam o goodbye sapagkat kapag ang isang tao nga namang nagpapaalam ay kumakampay ang kamay nang pababa at pataas katulad ng pagbaba at pagtaas na galaw ng dila kapag binibigkas ang salitang ta-ta.

Sing-song

Iminungkahi ng linggwistang si Jesperson na ang wika ay nagmula sa paglalaro, pagtawa, pagbulong sa sarili, panliligaw at iba pang mga bulalas-emosyunal. Iminungkahi pa niya na taliwas sa iba pang teorya, ang mga unang salita ay sadyang mahahaba at musikal, at hindi maiikling bulalas na pinaniniwalaan ng marami.

Hey you!

Hawig ito ng teoryang pooh-pooh. Iminungkahi ng linggwistang si Revesz na bunga ng interpersonal na kontak ng tao sa kanyang kapwa tao ang wika. Ayon kay Revesz, nagmula ang wika sa mga tunog na nagbabadya ng pagkakakilanlan (Ako!) at pagkakabilang (Tayo!). Napapabulalas din tayo bilang pagbabadya ng takot, galit o sakit (Saklolo!). Tinatawag din itong teoryang kontak.

Coo Coo

Ayon sa teoryang ito, ang wika ay nagmula sa mga tunog na nalilikha ng mga sanggol. Ang mga tunog daw na ito ang ginaya ng mga matatanda bilang pagpapangalan sa mga bagay-bagay sa paligid, taliwas sa paniniwala ng marami na ang mga bata ang nanggagaya ng tunog ng mga matatanda.

Babble Lucky

Ayon sa teoryang ito, ang wika raw ay nagmula sa mga walang kahulugang bulalas ng tao. Sa pagbubulalas ng tao, sinuwerte lamang daw siya nang ang mga hindi sinasadya at walang kabuluhang tunog na kanyang nalikha ay naiugnay sa mga bagay-bagay sa paligid na kalaunan ay naging pangalan ng mga iyon.

Hocus Pocus

Ayon kay Boeree (2003), maaaring ang pinanggalingan ng wika ay tulad ng pinanggalingan ng mga mahikal o relihiyosong aspeto ng pamumuhay ng ating mga ninuno. Maaari raw kasing noo’y tinatawag ng mga unang tao ang mga hayop sa pamamagitan ng mga mahikal na tunog na kalaunan ay naging pangalan ng bawat hayop.

Eureka!

Sadyang inimbento ang wika ayon sa teoryang ito. Maaari raw na ang ating mga ninuno ay may ideya ng pagtatakda ng mga arbitraryong tunog upang ipakahulugan sa mga tiyak na bagay. Nang ang mga ideyang iyon ay nalikha, mabilis na iyong kumalat sa iba pang tao at naging kalakaran sa pagpapangalan ng mga bagay-bagay (Boeree, 2003).

La-la

Mga pwersang may kinalaman sa romansa. Ang salik na nagtutulak sa tao upang magsalita.

Ta-ra-ra-boom-de-ay

Likas sa mga sinaunang tao ang mga ritwal. Sila ay may mga ritwal sa halos lahat ng gawain tulad ng sa pakikidigma, pagtatanim, pag-aani, pangingisda, pagkakasal, pagpaparusa sa nagkasala, panggagamot, maging sa paliligo at pagluluto. Kaakibat ng mga ritwal na iyon ay ang pagsasayaw, pagsigaw atincantation o mga bulong. Ayon sa teoryang ito, ang wika raw ng tao ay nag-ugat sa mga tunog na kanilang nililikha sa mga ritwal na ito na kalauna’y nagpapabagu-bago at nilapatan ng iba’t ibang kahulugan.

Mama

Ayon sa teoryang ito, nagmula ang wika sa mga pinakamadadaling pantig ng pinakamahahalagang bagay. Pansinin nga naman ang mga bata. Sa una’ y hindi niya masasabi ang salitang mother ngunit dahil ang unang pantig ng nasabing salita ang pinakamahalaga diumano, una niyang nasasabi ang mama bilang panumbas sa salitang mother.

Rene Descartes

Hindi pangkaraniwang hayop ang tao kung kaya't likas sa kaniya ang gumamit ng wika na aangkop sa kaniyang kalikasan bilang tao. May aparato ang tao lalo na sa kaniyang utak gayundin sa pagsasalita upang magamit sa mataas at komplikadong antas ang wikang kailangan niya hindi lamang para mabuhay bagkus magampanan ang iba't ibang tungkulin nito sa kaniyang buhay.

Plato

Nalikha ang wika bunga ng pangangailangan. Necessity is the mother of all invention. Sa paniniwalang ito, gaya ng damit, tirahan at pagkain, pangunahing pangangailangan din ng tao ang wika kung kaya;t naimbento ito ng tao.

Jose Rizal

Kung lahat ng likas na bagay ay galing sa Poong Maykapal, bakit hindi ang wika? Naniniwala ang pambansang bayani na kaloob at regalo ng Diyos ang wika sa tao

Charles Darwin

Nakikipagsalaparan ang tao kung kaya't nabuo ang wika. Survival of the fittest, elimination of the weakest. Ito ang simpleng batas ni Darwin. Upang mabuhay ang tao, kailangan niya ng wika. Ito ay nakasaad sa aklat na Lioberman (1975) na may pamagat na “On the Origin of Language”, sinasaad dito na ang pakikipagsapalaran ng tao para mabuhay ang nagtuturo sa kanya upang makalikha ng iba’t ibang wika.

Wikang Aramean

Believes that all languages originated from their language, Aramean or Aramaic. Syria. May paniniwalang ang kauna-unahang wikang ginagamit sa daigdig ay ang lenggwahe ng mga Aramean. Sila ang mga sinaunang taong nanirahan sa Syria (Aram) at Mesopotamia. Tinatawag na Aramaic ang kanilang wika.

Haring Psammatichos

Sinasabi sa paniniwalang ito na bilang hari ng Ehipto, gumawa ng isang eksperimento si Psammatichos kung paano nga ba nakapagsasalita ang tao. May dalawang sanggol siyang pinalaki sa loob ng kuweba at mhigpit na ipinag-tos na hindi ito dapat makarinig ng anumang salita. Sa tagal ng panahon nakapagsalita raw ng "Bekos" ang dalawang bata na ang ibig sabihin ay tinapay. Sa maikling sabi, likas na natututuhan ng tao ang wika kahit hindi ituro ang pinanghahawakan ng teoryang ito.


September 07, 2017

Wastong Gamit ng mga Salita

Ang bawat salita ay may tiyak na kahulugan. Maaaring magbago ang kahulugan ng isang pahayag kung mali ang gamit na salita. Maraming salita sa Filipino ang nagkakapalitan ng gamit. Ito ay bunga ng kakulangan ng pag-unawa sa kahulugan ng salita at gamit nito sa pangungusap. At dahil dito, nagkakaroon ng kamalian at hindi malinaw na pagpapakahulugan sa mensahe o pahayag.
Ilan sa mga salitang ito ay ang mga sumusunod:

1. MAY at MAYROON
Ginagamit ang may kung ito’y sinusundan ng mga sumusunod na bahagi ng pananalita:
a. Pangngalan
b. Pandiwa
c. Pang-uri
d. Panghalip na Paari
e. Pantukoy na Mga
f. Pang-ukol na Sa
Halimbawa:
  • May prutas siyang dala.
  • May kumakatok sa labas.
  • May matalino siyang anak.
  • May kanila silang ari-arian.
  • May mga lalaking naghihintay sa iyo.
  • May sa-ahas pala ang kaibigan mo.
Ginagamit ang mayroon kung ito’y:
a. Sinusundan ng isang kataga o ingklitik
Halimbawa:
  • Mayroon ba siyang pasalubong?
  • Mayroon nga bang bagong Pajero sila?
b. Sinusundan ng panghalip palagyo
Halimbawa:
  • Mayroon siyang kotse.
  • Mayroon kaming palaisdaan sa Bulacan.
  • Mayroon tayong pagsusulit sa Filipino bukas.
c. Nangangahulugang “mayaman”
Halimbawa:
  • Ang pamilya ni Carol ay mayroon sa kanilang lalawigan.
  • Siya lamang mayroon sa aming magkakapatid.

2. KITA at KATA

Ang kita ay panghalip panao sa kaukulang palayon at may kailanang isahan. Ginagamit ito bilang tuwirang layon o di-tuwirang layon ng pandiwa. Samantala, ang kata naman ay panghalip panao sa kaukulang palagyo at may kailanang dalawahan. Ang kita ay tumutukoy sa kinakausap, at ang kata naman sa magkasamang nagungusao at kinakausap.
Halimbawa:
  • Nakita kita sa Baguio noong Linggo.
  • Kata nang kumain sa kantina.

3. KILA at KINA
Walang salitang kila. Ang kina ay maramihan ng kay.
Halimbawa:
  • Pakidala ang laruang ito kina Benny at Maris.
  • Makikipag-usap ako kina Vec at Nona.

4. NANG at NG
Ginagamit ang ng bilang:
a. Katumbas ng of ng Ingles
Halimbawa:
  • Si Mang Manding ang puno ng aming samahan.
  • Makulay na ipinagdiriwang ng mga Pilipino ang Araw ng Kalayaan.
b. Pang-ukol ng layon ng pandiwa
Halimbawa:
  • Umiinom siya ng gatas bago matulog.
  • Naglalaro ng chess ang magkapatid.
c. Pang-ukol na tagaganap ng pandiwa sa tinig balintiyak
Halimbawa:
  • Hinuli ng pulis ang mga nanloob sa kanilang bahay.
  • Ginawa ng mga estudyante ang kanilang proyekto.

Ginagamit ang nang bilang:
a. Katumbas ng when sa Ingles
Halimbawa:
  • Kumakain kami ng hapunan nang dumating si Tiyo Berting.
  • Tapos na ang palabas nang pumasok ng tanghalan si Ben.
b. Katumbas ng so that o in order to sa Ingles
Halimbawa:
  • Mag-aral kayo nang mabuti nang kayo’y makapasa.
  • Magsumikap ka nang ang buhay mo’y guminhawa.
c. Pinagsamang pang-abay na na at pang-angkop na ng
Halimbawa:
  • Kumain (na+ng) nang lugaw ang batang maysakit.
  • Tinanggap (na+ng) nang nahihiyang bata ang kanyang regalo.
d. Kapag napagigitnaan ng dalawang magkatulad na pandiwa
Halimbawa:
  • Siya ay tawa nang tawa.
  • Kumain nang kumain ang nagugutom na bata.

5. DAW/DIN at RAW/RIN
Ginagamit ang daw/din kapag ang salitang sinusundan ay nagtatapos sa katinig; at raw/rin kapag nagtatapos sa patinig.
Halimbawa:
  • May sayawan daw sa plasa.
  • Sasama raw siya sa atin.

6. KUNG at KONG
Ginagamit ang kung bilang pangatnig na panubali. Katumbas nito ang if sa Ingles; ang kong ay panghalip panao sa kaukulang paari.
Halimbawa:
  • Matutulog na ako kung papatayin mo na ang ilaw.
  • Nabasâ ang binili kong aklat.

7. KUNG DI at KUNDI
Ang kundi ay galing sa salitang “kung hindi” o if not sa Ingles; ang kundi naman ay except.
Halimbawa:
  • Aaalis na sana kami kung di ka dumating.
  • Walang sinuman ang pwedeng manood kundi iyong mga may tiket lamang.

8. PINTO at PINTUAN
Ang pinto (door) ay ang bahagi ng daanan na isinasara at ibinubukas. Samantala, ang pintuan (doorway) ay ang bahaging kinalalagyan ng pinto.
Halimbawa:
  • May kumakatok. Buksan mo nga ang pinto.
  • Natanggal ang pinto sa pintuan.

9. HAGDAN at HAGDANAN
Ang hagdan (stairs) ay ang baytang na inaakyatan at binababaan. Samantala, ang hagdanan (stairway) ay ang bahaging kinalalagyan ng hagdan.
Halimbawa:
  • Nagmamadaling inakyat ni Marvin ang mga hagdan.
  • Ilagay mo ang hagdanan sa tapat ng bintana.

10. PAHIRIN at PAHIRAN; PUNASIN at PUNASAN
Ang pahirin at punasin (wipe off) ay nangangahulugang alisin o tanggalin.
Ang pahiran at punasan (to apply) ay nangangahulugang lagyan.
Halimbawa:
  • Pahirin mo ang mga luha sa iyong mga mata.
  • Pahiran mo ng palaman ang tinapay.
  • Punasin mo ang pawis sa iyong likod.
  • Punasan mo ng alkohol ang iyong mga binti.

11. OPERAHIN at OPERAHAN
Ginagamit ang operahin kung ang tinutukoy ay ang tiyak na bahagi ng katawan na titistisin. Ang operahan naman ay tumutukoy sa taong sasailalim sa pagtitistis.
Halimbawa:
  • Ooperahin ang tiyan ni Rey sa Sabado.
  • Ooperahan si Rey sa tiyan sa Sabado.

12. WALISIN at WALISAN
Ginagamit ang walisin (sweep the dirt) kung tumutukoy sa bagay na aalisin o lilinisin samantalang ang walisan ay tumutokoy naman sa lugar (to sweep the place).
Halimbawa:
  • Walisin ninyo ang mga kalat sa sahig.
  • Walisan ninyo ang sahig.

13. IKIT at IKOT
Ginagamit ang ikit para maipakita ang kilos na paggilid mula sa labas patungo sa loob. Ang ikot naman ay mula sa loob patungo sa labas.
Halimbawa:
  • Nakatatlong ikit muna sila bago natunton ang daan patungo sa loob ng kuweba.
  • Nahirapan pala silang makalabas sa tunnel. Umikut-ikot muna sila sa loob nito bago nila nakita ang daan palabas.

14. SUNDIN at SUNDAN
Ang sundin (to obey) ay nangangahulugan ng pagsunod sa payo o pangaral; ang sundan (to follow) ay gayahin o pumunta sa pinuntahan ng iba.
Halimbawa:
  • Sundin mong lagi ang sinasabi ng iyong mga magulang dahil para rin iyon sa iyong kabutihan.
  • Sundan mo ang mga kabayanihang ipinakita ng iyong ama sa bayan.
  • Sundan mo siya baka siya maligaw.

15. SUBUKIN at SUBUKAN
Subukin (to test, to try) – masubok ang husay o galing ng isang bagay o gawain;
Subukan (to see secretly) – palihim na pagmamatyag o pag-eespiya sa kilos ng isang tao
Halimbawa:
  • Susubukin ko muna kung maayos itong kompyuter bago ko bilhin.
  • Subukan mo nga kung ano ang ginagawa ng mga bata sa likod-bahay.

16. HATIIN at HATIAN
Hatiin (to divide) – partihin;
Hatian (to share) – ibahagi
Halimbawa:
  • Hatiin mo sa anim ang pakwan.
  • Hinahatian niya ng kanyang hamburger ang namamalimos na bata.

17. IWAN at IWANAN
Iwan (to leave something or somebody) – huwag isama;
Iwanan (to leave something to somebody) – bigyan
Halimbawa:
  • Iniwan ni Arnie ang kotse sa garahe.
  • Iniwanan ni Rene ng pera si Joy bago siya umalis.

18. NABASAG at BINASAG
Ang salitang nabasag ay nangangahulugan ng kilos na di sinasadya o di ginusto; ang salitang binasag naman ay nagpapakita ng sariling pagkukusa.
Halimbawa:
  • Galit na galit na binasag ng lalaki ang mga salamin ng kotse.
  • Nagmamadali kasi siyang maghugas kaya nabasag niya ang mga plato.

19. BUMILI at MAGBILI
Bumili (to buy);
Magbili (to sell) – magbenta
Halimbawa:
  • Pumunta ang nanay sa Baguio para bumili ng mga sariwang gulay.
  • Ang trabaho ng tatay niya ay magbili ng mga lumang kasangkapan.

20. KUMUHA at MANGUHA
Kumuha (to get);
Manguha (to gather, to collect)
Halimbawa:
  • Kumuha ng isang basong tubig si Neth para kay Jean.
  • Nanguha ng mga kabibe ang mga bata sa dalampasigan.

21. DAHIL SA at DAHILAN
Dahil sa – ginagamit bilang pangatnig na pananhi;
Dahilan – ginagamit bilang pangngalan
Halimbawa:
  • Hindi siya nakapaglaro ng basketbol dahil sa taas ng kanyang lagnat.
  • Ang dahilan ng pag-iyak niya ay dahil sa masasakit mong pananalita.

22. TAGA at TIGA
Walang unlaping tiga-. Taga- ang dapat gamitin. Ginagamit ang gitling sa unlaping taga- kung sinusundan ng pangngalang pantangi.
Halimbawa:
  • Si Juan ay taga-Bikol.
  • Taganayon ang magandang babaeng iyon.

September 07, 2017
Kasaysayan ng Pambansang Watawat ng Pilipinas

Ang pambansang watawat ng Pilipinas ay may araw na walo ang sinag, at tatlong bituin, parehong kulay ginto, at nakapatong sa puting tatsulok na equilateral. Sa gawing taas ng natitirang bahagi ay ang kulay asul at sa ibaba nito ang kulay pula. Ang pagkakabagay-bagay ng watawat ay 1:2.

Ang watawat ay unang naisip gawin ni Emilio Aguinaldo. Si Marcela Agoncillo, ang kanyang anak na si Lorenza, at ang pamangkin ni Jose Rizal na si Josefina Herbosa de Natividad ang nagtahi ng unang bandila sa Hong Kong. (Sa ibang aklat, ang pangalan ng pamangkin ay Delfina Herbosa de Natividad.)


Ito ang paglalarawan sa orihinal na watawat ng Pilipinas na na-konsepto ni Hen. Emilio Aguinaldo. Mas marahan ang kulay asul nito kaysa sa kasalukuyang pinag-uutos na kulay royal blue, mas marami itong sinag noon pero walo rin ang naging mga dulo, at may mahiwagang mukha.
Ayon sa Pamamahayag ng Kalayaan ng Pilipinas ng Hunyo 12, 1898, ang puting tatsulok ang natatanging sagisag ng Katipunan na sa pamamagitan ng pagsasanib ng dugo ay nakapanghikayat sa mga Pilipino na sumama sa rebolusyon.

Ang tatlo nitong bituin ay kumakatawan sa tatlong heograpikal na grupo ng mga isla sa bansa:
Luzon, Visayas, at Mindanao,
*Bagama't sa Deklarasyon ng Kalayaan ng Pilipinas, ang isa sa tatlong bituin nito ay orihinal na kumatawan sa isla ng Panay, imbes na Visayas. Gayunpaman, kapwa silang nagpapahiwatig ng mismong ideya: ang pagkakaisa ng mga magkakahiwalay na tao at kultura sa iisang Nasyon.

Ang walong sinag ng araw ay sumasagisag sa walong probinsyang unang nag-alsa sa Kastila:
Maynila, Cavite, Bulacan, Pampanga, Nueva Ecija, Tarlac, Laguna, at Batangas.
*Bagaman tinuturing na isang lungsod ang Maynila, ang pagkakadagdag nito sa lupon ay wasto sapagka't noong 1898, ang Maynila at ang kanyang mga suburbyo ay pinangasiwaan bilang isang hiwalay at nagsasariling probinsya. Ang lalawigang ito ay kilala ngayon bilang Pambansang Kabiserang Rehiyon.
Ang kabuluhan ng mga kulay na pula, puti at asul ay ang mga sumusunod: Ang puting tatsulok ay sumasagisag sa pagkakapantay-pantay at kapatiran; asul para sa kalayaan, katotohanan, at katarungan; at pula para sa kabayanihan at kagitingan. Sinasabing hinalintulad ang bandila sa bandila ng Cuba na, tulad ng Pilipinas, ay nakikibaka para sa kalayaan mula sa Espanya noong panahong din yon.


Ito ang unang opisyal na watawat na naglayong irepresenta ang bansa. Ginawa ng Katipunan sa Naic, Cavite noong 1897.

Ang lilim na bughaw na ginamit sa itong watawat ay naging paksa ng kontrobersiya ng halos siyamnapung taon na ang tanda. Mula 1920 hanggang 1985, ang lilim ay navy blue hanggang sa inutos ni Pangulong Ferdinand Marcos na baguhin ito sa lilim na sky blue, mula sa abiso ng mga sirkulong kasaysayan, sa mismong lilim na ginamit sa bandila ng Cuba, na ka-alyado ng bansa noon laban sa Espanya. Dahil sa kakulangan sa materyal at istandardisasyon noong Digmaang Pilipino-Amerikano, ang mga taga-suporta ng lilim "navy blue" at "sky blue" ay nagpasa ng kanikanilang katibayan na kapwang sumasalungat sa bawat argumento.
Habang klarong nilalahad ng mga opisyal na dokumentong rebolusyonaryo na ang orihinal na lilim ng asul na ginamit sa unang bandila ay azul oscura, na kung isasalin sa Filipino ay "malabong bughaw" o madilim, at kung ano ang eksaktong lilim na tinutukoy nito ang siya pa ring magiging paksa ng debate sa mga susunod na taon. Sumasang-ayon ngayon ang mga historiador na ang azul oscura na tinutukoy ay isang mas malalim na lilim kaysa sa sky blue, ngunit mas marahan naman sa navy blue.

Para pagpahingahin na ang kontrobersiya, ang kasalukuyang inuutos na lilim ay royal blue, ayon sa Aktong Pangrepublika Blg. 8491. Sa kasamaang palad, ang kilos na ito ay naglikha ng panibagong kontrobersiya sa pagitan ng mga historiador at pulitiko ukol sa kung maaaring gawin ito ng gobyerno na baguhin ang mga sagisag ng kasaysayan at orihinal na kahulugan ng mga ito para lang sa kaginhawaan ng lahat.
Ang watawat ng Pilipinas ay walang-kapares, sapagka't maaari nitong ipakita ang isang kalagayan ng digmaan. Kapag ang bandila ay naka-baligtad at nasa ibabaw ang pula (o nasa kaliwa kung ito ay nakatanghal na patayo), ang ibig sabihin nito ay ang Pilipinas ay nasa nakasabak sa digmaan. Ito ay unang itinaas noong Ika-4 ng Pebrero, 1899, sa simula ng labanan ng Digmaang Pilipino-Amerikano sa mga taong 1899-1913.

Simbolismo ng Watawat ng Pilipinas

  • Araw na may walong silahis – Kinakatawan nito ang unang walong probinsiya na unang nag-alsa laban sa mga Espanyol. Ito ay ang Cavite, Laguna, Batangas, Maynila, Tarlac, Nueva Ecija, Pampanga at Bulakan.
  • Tatlong bituin – Kumakatawan sa tatlong pangunahing isla ng bansa, ang Luzon, Visayas at Mindanao
  • Puting triyangulo -Sumasagisag sa Katipunan. Ang kulay puti ay sumasagisag din sa kadalisayan at pagkakapantay-pantay.
  • Kulay pula – Ito ay sumasagisag sa pagkamakabayan at kagitingan.
  • Kulay asul – Sumasagisag ito sa kapayapaan, katotohanan at katarungan.

Mga Panuntunan sa Paggamit ng Watawat ng Pilipinas

Ayon sa seksyon 12 ng batas, “kapag ang watawat ng Pilipinas ay itataas kasama ang iba pang watawat, at kung ito ay parehong pambansang watawat, ito ay dapat itaas sa magkahiwalay na poste o lalagyan, na may parehong sukat at parehong laki ng watawat.”
Kinakailangan din na kapag ang watawat ay nakabitin o nasa nakatayong posisyon, ang asul na bahagi ay dapat na nasa kanan (nasa kaliwa ng tumitingin). Dahil sa kadalasang makikita ang watawat ng Pilipinas sa mga paaralan, opisina at entablado, nararapat lamang na ilagay sa kaliwa ang watawat (kapag nakaharap sa entablado) o kaya naman sa kaliwang bahagi ng opisina sa pagpasok.
Kapag ang asul na bahagi ng watawat ay nasa itaas, nangangahulugan ito na payapa ang bansa. Kapag ang pula naman ang nasa itaas, nangangahulugan ito na may giyera.

Mga Ipinagbabawal na paggamit sa Watawat
Ang pagbababa sa watawat sa pagbibigay ng papuri o parangal sa isang tao o bagay.
Ang paggamit sa watawat bilang kurtina, palamuti, mantel, panakip sa dingding, istatwa at iba pang bagay; bilang banderitas sa tabi, likod, o taas ng anu mang motor na sasakyan; bilang tatak o marka; at paggamit nito sa industriyal, komersyal at agrikultural na disenyo o tatak.
Ang paglalagay ng watawat sa ilalim ng anumang pintura o larawan, o sa mga sayawan, sabungan, club, casino at ibang lugar ng pasugalan.
Ang pagsusuot sa watawat, buo man o parte lamang bilang damit o uniporme.
Ang paglalagay ng anumang salita, pigura, marka, larawan, disenyo, dibuho o anunsyo sa watawat.
Ang paggawa at paglalagay ng representasyon ng watawat sa panyo, kutson at iba pang uri ng paninda. Ang paglagay ng watawat sa harap ng gusali kung saan namamalagi ang mga hindi Pilipino.


What is Enculturation, Acculturation, Assimilation, and Immersion?

What is Enculturation?

It is the process of socialization that helps a person to acquire social norms, values, behaviors, language and other tools of the culture that surrounds him WITHIN a society. Much help in this process comes from parents, peers and siblings that provide the necessary push and pull to make a person learn what makes him socially more or better fit in his society. All people in the society learn about acceptable behaviors and the behaviors they need to avoid.

What is Immersion?

It is a part of enculturation, it is the state where the individual is exposed to the social norms around him/her and engages deeply in the activities to absorb all the teachings given.

What is Acculturation?

It is the adoption of a minority cultural group of a majority cultural group's customs and attitudes, while managing to stay a distinct, although altered society.

What is Assimilation?

It is similar to acculturation, but does not leave the minority culture intact as the minority group will gradually adopt the customs and attitudes of the dominant culture. Inevitably, the minority loses its core and is replaced by the dominant culture.

Assimilation and Acculturation

Happens when two different cultures meet. Although they share some similar qualities, these two are not interchangeable.

September 03, 2017
The Enhanced K to 12 Basic Education Program

We need to add two years to our basic education. Those who can afford pay up to fourteen years of schooling before university. Thus their children are getting into the best Universities and the best jobs after graduation. I want at least 12 years for our public school children to give them an even chance at succeeding.
President Benigno S. Aquino III

Rationale

  • Enhancing the quality of basic education in the Philippines is urgent and critical.
  • The poor quality of basic education is reflected in the low achievement scores of Filipino students.
  • Philippine Average TIMMS Scores (Trends in International Mathematics an Science Study)


  • The congested curriculum partly explains the present state of education.
  • This quality of education is reflected in the inadequate preparation of high school graduates for the world of work or entrepreneurship or higher education.

  • The current system also reinforces the misconception that basic education is just a preparatory step for higher education.
  • The short duration of the basic education program also puts the millions of overseas Filipino workers (OFW)


  • More importantly, the short basic education program affects the human development of the Filipino children. 
  • Cognizant of this urgent and critical concern and in line with the priorities of the Aquino Administration, the Department of Education is taking bold steps to enhance the basic education curriculum. 
  • The Enhanced K to 12 Basic Education Program seeks to provide for a quality 12-year basic education program that each Filipino is entitled to. This is consistent with Article XIV, Section 2(1) of the 1987 Philippine Constitution which states that
The State shall establish, maintain, and support a complete, adequate, and integrated system of education relevant to the needs of the people and society.
  • K to 12 means Kindergarten and the 12 years of elementary and secondary education.

Historical Background

  • As early as 1925, studies have observed the inadequacy of the basic education curriculum. As one of the most well studied reforms, recommendations of either adding or restoring 7th grade or adding an extra year to basic education have been put forward. 
  1. Monroe Survey (1925): Secondary education did not prepare for life and recommended training in agriculture, commerce, and industry. 
  2. Prosser Survey (1930): Recommended to improve phases of vocational education such as 7th grade shopwork, provincial schools, practical arts training in the regular high schools, home economics, placement work, gardening, and agricultural education. 
  3. UNESCO Mission Survey (1949): recommended the restoration of Grade 7. 
  4. Education Act. of 1953: under Section 3, mandates that 
The primary course shall be composed of four grades (Grades I to IV) and the intermediate course of three grades (Grade V to VII).
  1. Swanson Survey (1960): Recommended the restoration of Grade 7. 
  2. Presidential Commission to Survey Philippine education (PCSPE) (1970): High priority be given to the implementation of an 11-year program; Recommended program consists of 6 years of compulsory elementary education and 5 years of secondary education. 
  3. Congressional Commission on Education (EDCOM) Report (1991): If one year is to be added in the education program, it recommends one of two alternatives: Seven years of elementary education or Five years of secondary education 
  4. Presidential Commission on Educational Reforms (2000): Reform proposals include the establishment of a one-year pre-baccalaureate system that would also bring the Philippines at par with other countries.

Where are we at now?

  • Insufficient mastery of basic competencies due to congested curriculum. 12 years curriculum is being delivered in 10 years. 
  • High school graduates are younger than 18 years old and lack basic competencies and maturity. They cannot legally enter into contracts and are not emotionally mature for entrepreneurship/employment.
  • Other countries view the 10-years education cycle as insufficient. 


What is K to 12?

  • K to 12 means Kindergarten and the 12 years of elementary and secondary education. 
  • Kindergarten refers to 5 years old cohort that takes a standardized kinder curriculum. 
  • Elementary education refers to primary schooling that involves six or seven years of education.
  • Secondary education refers to high school.

Vision of K to 12 Education

Graduates of Enhanced K to 12 Basic Education Program will: 
  • Acquire mastery of basic competencies. 
  • Be more emotionally mature. 
  • Be socially aware, pro-active, involve in public and civic affairs. 
  • Be adequately prepared for the word of work or entrepreneurship or higher education. 
  • Be legally employable with potential for better earnings.
  • Be globally competitive.
  • Every graduate of the Enhanced K to 12 Basic Education program is an empowered individual who has learned, through a program that is rooted on sound educational principles and geared towards excellence, the foundations for learning throughout life, the competence to engage in work and be productive, the ability to coexist in fruitful harmony with local and global communities, the capability to engage in autonomous critical thinking, and the capacity to transform others and one’s self.

How are we planning to implement the K to 12 program? 

The model that is currently being proposed by DepEd is the K-6-4-2 Model. This model involves Kindergarten, six years of elementary education, four years of junior high school (Grades 7 to 10) and two years of senior high (Grades 11 to 12). The two years of senior high school intend to provide time for students to consolidate acquired academic skills and competence.

What is Proposed implementation plan of DepEd?

K-6-4-2 MODEL

What is Senior High School?

  • 2 years of in-depth specialization for students depending on the occupation/career track they wish to pursue.
  • Skills and competencies relevant to the job market.
  • The 2 years of senior HS intend to provide time for students to consolidate acquired academic skills and competencies.
  • The curriculum will allow specializations in Science and Technology, Music and Arts, Agriculture and Fisheries, Sports, Business and Entrepreneurship.


Why add two more years? 

  • Decongest and enhance the basic education curriculum.
  • Better quality education for all.
  • Philippines is the only remaining country in Asia with a 10-year basic education program. 
  • K to12 is not new. The proposal to expand the basic education dates back to 1925 
  • Studies in the Philippines have shown that an additional year of schooling increases earnings by 7.5%. 
  • Studies validate that improvements in the quality of education will increase GDP growth by 2% to 2.2% .
  • Minus 2 instead of plus 2 for those families who cannot afford a college education but still wish to have their children find a good paying job. Right now, parents spend for at least 4 years of college to have an employable child. In our model, parents will not pay for 2 years of basic education that will give them an employable child. In effect, we are saving parents 2 years of expenses. The plan is not “Plus 2 years before graduation” but “ Minus 2 years before work. 
  • Inspire a shift in attitude that completion of high school education is more than just preparation for college but can be sufficient for a gainful employment or career.

What will the society gain from K to 12?

  • K to 12 will facilitate an accelerated economic growth. 
  • K to 12 will facilitate mutual recognition of Filipino graduates and professionals in other countries. 
  • A better educated society provides a sound foundation for long-term socio-economic development . 
  • Several studies have shown that the improvements in the quality of education will increase GDP growth by as much as 2%. Studies in the UK, India and US show that additional years of schooling also have positive overall impact on society.

What Benefits will Individuals and Families get? 

  • An enhanced curriculum will decongest academic workload.
  • Graduates will possess competencies and skills relevant to the job market. 
  • Graduates will be prepared for higher education. 
  • Graduates will be able to earn higher wages and/or better prepared to start their own business. 
  • Graduates could now be recognized abroad.

What Do We Do From Now? 

  • Stakeholder Consultations 
  • Curriculum Review and Enhancement 
  • Financial Study 
  • Teacher Training 
  • Legislation 
  • K to 12 IEC Campaign

September 02, 2017 5
Sample Answer Sheet for Licensure Examination for Teachers

There are lots of things that you need to consider before taking the Licensure Examination for Teachers. Aside from practicing drill tests and answering LET Reviewer Questions, you must also try to practice the proper way of shading the Examination Answer Sheet. 
Where can you find those LET sample answer sheets for your practice? 
Worry no more! Because you can download it here FOR FREE. Available in pdf format! Get your copy from the link below!

Good News! 
We have  a new version of this answer sheet. Get a copy from the link below:
New PRC Sample Answer Sheet

This is the screenshot:


For the Clear Printable version download the file below:

How to Download?


Good Luck and God Bless you all!

THIS SAMPLE LET ANSWER SHEET IS OFFICIALLY FROM PRC


7 Types of Power in the Workplace

Basically, there are 7 Types of Power in the Workplace. Let's use "School" as an example. These types of powers can be use to define you as one of the personnel in the workplace.

1. Legitimate Power is where a person in a higher position has control over people in a lower position in an organization.
Example: Principal - Teacher - Students Relationship

2. Coercive Power is where a person leads threats and force. It is unlikely to win respect and loyalty from employees for long.
Example: The teacher forces his students to do their homework or else he will give them low grades.

3. Expert Power is the perception that one possesses superior skills or knowledge.
Example: The teacher showed to his students that he has a mastery of the subject matter and he knows a lot about it. The students will feel that their teacher is an expert on that particular lesson.

4. Informational Power is where a person possesses needed or wanted information. This is a short-term power that doesn't necessarily influence or build credibility.
Example: There's an electrical problem in the school and it needs a quick-fix.Teacher B knows something about electrical wiring. He is now possessing Informational Power because he can use that particular information on that situation. However, that information is only applicable at that moment only.

5. Reward Power is where a person motivates others by offering raises, promotions, and awards.
Example: Teacher C is giving chocolates to the pupil who participates in the class.

6. Connection Power is where a person attains influence by gaining favor or simply acquaintance with a powerful person. This power is all about networking.
Example: The new applicant was easily hired because the principal is his uncle.

7. Referent Power is the ability to convey a sense of personal acceptance or approval. It is held by people with charisma, integrity, and other positive qualities. It is the most valuable type of power.
Example: Teacher D maintains his role as a positive role model to his students. His students idolized him more because of his influence.

Author Name

Contact Form

Name

Email *

Message *

Powered by Blogger.