Was this helpful?




Do you have something to say?

Post Comments

Mga Uri ng Teksto

Iba't Ibang Uri ng Teksto

Mga Uri ng Teksto

Mayroong Anim (6) na Uri ng Tekso ito ay ang mga sumusunod:
  1. Tekstong Impormatibo/Ekspositori
  2. Tekstong Deskriptibo
  3. Tekstong Persuweysib
  4. Tekstong Naratibo
  5. Tekstong Argumentatibo
  6. Tekstong Prosidyural
1. Tekstong Impormatibo/Ekspositori
Deskripsiyon: Ang tekstong ito ay isang anyo ng pagpapahayag na naglalayong magpaliwanag at magbigay ng impormasyon. Kadalasang sinasagot nito ang mga batayang tanong ano, kailan, saan, sino at paano. Pangunahing layunin nito ang magpaliwanag sa mga mambabasa ng anomang paksa na matatagpuan sa tunay na daigdig. Naglalahad ito ng mga kuwento ng mga tunay na tao o nagpapaliwanag ng mga konseptong nakabatay sa mga tunay na pangyayari, mahalaga ang pagbabasa ng mga tekstong nagbibigay ng impormasyon sapagkat napauunlad nito ang iba pang kasanayang pangwika gaya ng pagbabasa, pagtatala, pagtukoy ng mga mahahalagang detalye at pagpapakahulugan ng impormasyon.

May iba't ibang uri ang tekstong impormatibo depende sa estruktura ng paglalahad nito:
  • Sanhi at Bunga - ito ay estruktura ng paglalahad na nagpapakita ng pagkaka-ugnay ng mga pangyayari at kung paanong ang kinalabasan ay naging resulta ng mga naunang pangyayari. Sa uring ito, ipinaliliwanag ng manunulat ang malinaw na relasyon sa dalawang bagay at nagbibigay ng pokus sa kung bakit nangyari ang mga bagay (sanhi) at ano ang resulta nito (bunga).
  • Paghahambing - ang mga tekstong nasa ganitong estruktura ay kadalasang nagpapakita ng mga pagkakaiba at pagkakatulad sa pagitan ng anomang bagay,konsepto o pangyayari.
  • Pagbibigay-depinisyon - ipinaliliwanag ng ganitong uri ang kahulugan ng isang salita, termino at konsepto. Maaaring ang paksa ay tungkol sa isang konkretong bagay gaya ng uri ng hayop, puno o kaya naman ay mas abstraktong mga bagay gaya ng katarugan o pag-ibig.
  • Paglilista ng Klasipikasyon - ang estrukturang ito ay kadalasang naghahati-hati ng isang malaking paksa o ideya sa iba't ibang kategorya o grupo upang magkaroon ng sistema ng pagtalakay. Nagsisimula ang manunulat sa pagtalakay sa pangkalahatang kategorya at pagkatapos ay bibigyang-depinisyon at halimbawa ang iba't ibang klasipikasyon o grupo sa ilalim nito.
2. Tekstong Deskriptibo: Makulay na Paglalarawan
Layunin : Ang tekstong deskriptibo ay may layuning maglarawan ng isnag bagay, tao, lugar, karanasan, sitwasyon at iba pa.

Deskripsiyon : Ang tekstong Deskriptibo ayisang uri ng paglalahad at naisasagawa sa pamamagitan ng mahusay na eksposisyon. Ang uri ng sulating ito ay nagpapaunlad ng kakayahan ng mag-aaral na bumuo at maglarawan ng isang partikular na karanasan. Nagbibigay din ang sulating ito ng pagkakataon na mailabas ng mga mag-aaral ang masining na pagpapahayag.

Mga Katangian ng Tekstong Deskriptibo:
  1.  Ang tekstong deskriptibo ay may isang malinaw at pangunahing impresyon na nililikha sa mga mambabasa.
  2. Ito ay maaaring maging obhetibo o suhetibo, at maaari ding magbigay ng pagkakataon sa manunulat na gumamit ng iba't ibang tono at paraan sa paglalarawan.
  3. Ang tekstong deskriptibo ay mahalagang maging espisipiko at maglaman ng mga konkretong detalye. Ang pangunahing layunin nito ay ipakita at iparamdam sa mambabasa ang bagay o anomang paksa na inilalarawan.
3. Tekstong Persuweysib: Paano kita mahihikayat?
Deskripsiyon: Ang tekstong persuweysib ay isang uri ng dipiksiyon na pagsulat upang kumbinsihin ang mga mambabasa na sumang-ayon sa manunulat hinggil sa isang isyu. Sa pagsulat ng tekstong ito, hindi dapat magpahayag ng mga personal at walang batayang opinyon ang isang manunulat. Sa halip ay gumagamit ang manunulat ng mga pagpapatunay mula sa mga siyentipikong pag-aaral at pagsusuri.
Ang isang tekstong persuweysib ay naglalaman ng :
  1. Malalim na pananaliksik - kailangang alam ng isang manunulat ang pasikot-sikot ng isyung tatalakayin sa pamamagitan ng pananaliksik tungkol dito. Ang paggamit ng mabibigat na ebidensiya at husay ng paglalahad nito ang pinak-esensiya ng isang tekstong persuweysib.
  2. Kaalaman sa mga posibleng paniniwala ng mga mambabasa - kailangang mulat at maalam ang manunulat ng tekstong persuweysib sa iba't ibang laganap na pesepsiyon at paniniwala tungkolsa isang isyu.
  3. Malalim na pagkaunawa sa dalawang panig ng isyu - ito ay upang epektibong masagot ang laganap na paniniwala ng mga mambabasa.
4. Tekstong Naratibo: Mahusay na Pagkukuwento
Layunin: Layunin ng tekstong naratibo ang magsalaysay o magkuwento batay sa isang tiyak na pangyayari, totoo man o hindi. Layunin din nitong manlibang o magbigay-aliw sa mga mambabasa.

Deskripsiyon: Ang tekstong naratibo ay nagkukuwento ng mga serye ng pangyayari na maaaring piksiyon (hal.: nobela, maikling kuwento, tula) o di-piksiyon (hal.: biyograpiya, balita, maikling sanaysay). Maaaring ang salaysay ay personal na karanasan ng nagkukuwento. Maaari ding ang paksa ng salaysay ay nakabatay sa tunay na daigdig o pantasya lamang.

Mas malalim na halaga ng tekstong Naratibo:
- Ayon kay Patricia Melendre-Cruz (1994), kailangang suriin ang malikhaing pagkatha bilang isang siyentipikong proseso ng lipunan. Siyentipiko sapagkat ang mahusay na panitikan para sa kaniya ay kinakailangang naglalarawan sa mga realidad ng lipunan at nagbibigay ng matalas na pagsusuri dito.

Iba't ibang elemento ng Naratibong teksto:
a) Paksa - kailangang mahalaga at nmakabuluhan.
b) Estruktura - Kailangang malinaw at lohikal ang kabuuang estruktura ng kuwento.
c) Oryentasyon - nakapaloob dito ang kaligiran ng tauhan, lunan at oras o panahon kung kailan nangyari ang kuwento.
d) Pamamaraan ng Narasyon - kailangan ng detalye at mahusay na oryentasyon ng kabuuang senaryo sa unang bahagi upang maipakita ang setting at mood. Iwasang magbigay ng komento sa kalagitnaan ng pagsasalaysay upang hindi lumihis ang daloy.

Mga iba't Ibang Paraan ng Narasyon:
  • Diyalogo
  • Foreshadowing
  • Plot twist
  • Ellipsis
  • Comic book death
  • Reverse chronology
  • In media res
  • Deux ex machina (God from the machine)
e) Komplikasyon o Tunggalian - ito ang mahalagang bahagi ng kuwento na nagiging batayan ng paggalaw o pagbabago sa posisyon at disposisyong tauhan.
f) Resolusyon - ito ang kahahantungan ng komplikasyon o tunggalian. Maaaring ito ay masaya o hindi batay sa magiging kapalaran ng pangunahing tauhan.

5. Tekstong Argumentatibo: Ipaglaban ang Katuwiran
Deskripsiyon : Ang tekstong argumentatibo ay isang uri ng teksto na nangangailangang ipagtanggol ng manunulat ang posisyon sa isang tiyak na paksa o usapin gamit ang mga ebidensiya mula sa personal na karanasan, kaugnay na maga literatura at pag-aaral, ebidensiyang kasaysayan, at resulta ng empirikal na pananaliksik. Nangangailangan ang pagsulat ng tekstong argumentatibo ng masusing imbestigasyon kabilang na ang pangongolekta at ebalwasyon ng mga ebidensiya.

Mga elemento ng Pangangatuwiran
  1. Proposisyon- ang pahayag na inilalahad upang pagtalunan o pag-usapan.
  2. Argumento- ito ang paglalatag ng mga dahilan at ebidensiya upang maging makatuwiran ang isang panig. Kinakailangan ang malalim na pananaliksik at talas ng pagsusuri sa proposisyon upang makapagbigay ng mahusay na argumento.
Katangian at Nilalaman ng Mahusay na Tekstong Argumentatibo:

  1. Mahalaga at napapanahong paksa
  2. Maikli ngunit malaman at malinaw na pagtukoy sa tesis sa unang talata ng teksto.
  3. Malinaw at lohikal na transisyon sa pagitan ng mga bahagi ng teksto.
  4. Maayos na pagkakasunod-sunod ng talatang naglalaman ng mga ebidensiya ng
  5. argumento.
May matibay na ebidensiya para sa argumento.

6. Tekstong Prosidyural: Alamin ang mga Hakbang
Deskripsiyon: Ito ay iang uri ng paglalahad na kadalasang nagbibigay ng impormasyon at instruksiyon kung paanong isasagawa ang isang tiyak na bagay.

Layunin: layunin ng tekstong ito na makapagbigay ng sunod-sunod na direksiyon at impormasyon sa mga tao upang tagumpay na maisagawa ang mga gawain sa ligtas, episyente at angkop na paraa.

Nilalaman: Ang tekstong Prosidyural ay may apat na nilalaman :
  1. Layunin o target na awtput - nilalaman ng bahaging ito kung ano ang kalalabasan o kahihinatnan ng proyekto ng prosidyur. Maaaring ilarawan ang tiyak na katangian ng isang bagay o kaya ay katangian ng isang uri ng trabaho o ugaling inaaasahan sa isang mag-aaral kung susundin ang gabay.
  2. Kagamitan - Nakapaloob dito ang mga kasangkapan at kagamitang kakailanganin upang makompleto ang isasagawang proyekto.
  3. Metodo- serye ng mga hakbang na isasagawa upang mabuo ang proyekto.
  4. Ebalwasyon- naglalaman ng mga pamamaraan kung paano masusukat ang tagumpay ng prosidyur na isinagawa.
Katangian ng wikang madalas gamitin sa mga tekstong prosidyural:
  1. Nasusulat sa kasalukuyang panahunan
  2. Nakapokus sa pangkalahatang mambabasa hindi sa iisang tao lamang
  3. Tinutukoy ang mambabasa sa pangkalahatang pamamaraan sa pamamagitan ng paggamit ng mga panghalip
  4. Gumagamit ng mga tiyak na pandiwa para sa instruksiyon.
  5. Gumagamit ng malinaw na pang-ugnay upang ipakita ang pagkakasunod-sunod ng mga bahagi ng teksto
  6. Mahalaga ang detalyado at tiyak na deskripsiyon.

Mga Uri ng Teksto Mayroong Anim (6) na Uri ng Tekso ito ay ang mga sumusunod: 1. Tekstong Impormatibo/Ekspositori 2. Tekstong Deskriptibo 3. Tekstong Persuweysib 4. Tekstong Naratibo 5. Tekstong Argumentatibo 6. Tekstong Prosidyural Mga Halimbawa ng Teksto

Categories:

Post a Comment

[blogger]

Author Name

Contact Form

Name

Email *

Message *

Powered by Blogger.